14 sierpnia 2026

Co to jest licówka?

W dzisiejszych czasach estetyka uśmiechu odgrywa niezwykle ważną rolę w naszym życiu. Piękne, zdrowe zęby dodają pewności siebie, wpływają na nasze samopoczucie i ułatwiają nawiązywanie kontaktów międzyludzkich. W obliczu niedoskonałości, takich jak przebarwienia, niewielkie ukruszenia czy nieestetyczne szpary między zębami, stomatologia estetyczna oferuje szereg rozwiązań. Jednym z najbardziej popularnych i skutecznych sposobów na poprawę wyglądu uzębienia są licówki. Ale co to jest licówka i jak działa?

Licówka, nazywana również płatkiem ceramicznym lub porcelanowym, to cienka warstwa materiału protetycznego, która jest trwale przyklejana do przedniej powierzchni zęba. Jej głównym celem jest poprawa estetyki zęba, maskowanie jego wad i nadanie mu idealnego kształtu, koloru i wielkości. Licówki są stosowane w celu korygowania szerokiej gamy problemów estetycznych, od niewielkich niedoskonałości po znaczące zmiany w wyglądzie uzębienia. Są to rozwiązania niezwykle dyskretne i naturalne, które po prawidłowym wykonaniu i dopasowaniu są praktycznie nie do odróżnienia od naturalnych zębów.

Proces zakładania licówek jest zazwyczaj dwuetapowy, choć w niektórych przypadkach może wymagać więcej wizyt. Pierwsza wizyta polega na konsultacji, ocenie stanu uzębienia, omówieniu oczekiwań pacjenta oraz przygotowaniu zębów. W niektórych przypadkach konieczne jest delikatne oszlifowanie przedniej powierzchni zębów, aby zapewnić odpowiednie miejsce dla licówki i jej stabilne przyleganie. Następnie pobierane są precyzyjne wyciski, które trafiają do laboratorium protetycznego, gdzie doświadczony technik wykonuje indywidualne licówki. Druga wizyta to etap przymierzania i cementowania licówek. Po sprawdzeniu dopasowania i estetyki, licówki są trwale przyklejane do zębów za pomocą specjalistycznego cementu. Cały proces wymaga precyzji i doświadczenia, zarówno ze strony stomatologa, jak i technika dentystycznego, aby efekt końcowy był zadowalający i trwały.

Licówki są doskonałym rozwiązaniem dla osób, które pragną odzyskać piękny uśmiech bez konieczności poddawania się inwazyjnym zabiegom. Są one stosowane w celu maskowania przebarwień, które nie reagują na wybielanie, korygowania niewielkich ukruszeń i pęknięć szkliwa, zamykania diastem (szpar między zębami) czy poprawiania kształtu i wielkości zębów. Mogą również służyć do wyrównania nieznacznych wad zgryzu, gdy ortodoncja nie jest preferowanym rozwiązaniem. Jest to metoda, która pozwala na osiągnięcie spektakularnych rezultatów w stosunkowo krótkim czasie, przy minimalnym naruszeniu struktury naturalnych zębów.

Decyzja o zastosowaniu licówek jest często podyktowana pragnieniem natychmiastowej i znaczącej poprawy estetyki uśmiechu. Licówki oferują szereg korzyści, które czynią je atrakcyjnym wyborem dla wielu pacjentów. Przede wszystkim, są one niezwykle skuteczne w maskowaniu różnego rodzaju niedoskonałości zębów. Przebarwienia, które powstały w wyniku spożywania kawy, herbaty, czerwonego wina, palenia papierosów, czy też spowodowane wiekiem lub przyjmowaniem niektórych leków, mogą być skutecznie ukryte pod cienką warstwą porcelany. To samo dotyczy drobnych ukruszeń, pęknięć lub nierówności na powierzchni zębów, które mogą wpływać na ich estetyczny wygląd i samopoczucie.

Kolejną istotną zaletą licówek jest możliwość korekty kształtu i wielkości zębów. W przypadku zębów zbyt krótkich, wąskich, czy też posiadających nieestetyczny kształt, licówki pozwalają na stworzenie harmonijnej i proporcjonalnej linii uśmiechu. Są one również idealnym rozwiązaniem do zamykania diastem, czyli nieestetycznych przerw między zębami, które dla wielu osób stanowią kompleks. Poprzez precyzyjne wykonanie licówek, można uzyskać efekt idealnie przylegających do siebie zębów, co znacząco wpływa na ogólny wygląd twarzy.

Licówki pozwalają również na poprawę nieznacznych wad zgryzu. Chociaż nie zastąpią leczenia ortodontycznego w przypadku poważniejszych problemów, mogą skutecznie skorygować niewielkie nierówności w ustawieniu zębów, nadając im prosty i harmonijny wygląd. Jest to opcja dla osób, które nie chcą lub nie mogą poddać się leczeniu aparatem ortodontycznym, a jednocześnie pragną poprawić estetykę swojego uśmiechu.

Co więcej, licówki są wykonane z materiałów biokompatybilnych i niezwykle wytrzymałych, co przekłada się na ich długowieczność i odporność na uszkodzenia. Porcelana, z której najczęściej wykonuje się licówki, jest materiałem o wysokiej odporności na ścieranie i przebarwienia, co oznacza, że uzyskany efekt estetyczny utrzymuje się przez wiele lat przy odpowiedniej higienie i regularnych kontrolach stomatologicznych. Jest to inwestycja w piękny uśmiech, która przynosi długotrwałe korzyści.

Czym różni się licówka od korony protetycznej

Często pojawia się pytanie o różnicę między licówką a koroną protetyczną, ponieważ obie te metody służą do poprawy wyglądu i funkcji zębów. Kluczowa różnica tkwi w zakresie pokrycia zęba. Licówka jest cienkim płatkiem ceramicznym, który przyklejany jest wyłącznie do przedniej, widocznej powierzchni zęba. Jej głównym celem jest poprawa estetyki, czyli koloru, kształtu i wielkości zęba, przy minimalnej ingerencji w jego tkanki. W przypadku licówek, preparacja zęba polega zazwyczaj na delikatnym oszlifowaniu jedynie przedniej powierzchni szkliwa, co jest zabiegiem znacznie mniej inwazyjnym niż w przypadku koron.

Korona protetyczna natomiast jest rodzajem uzupełnienia protetycznego, które obejmuje cały ząb, czyli wszystkie jego powierzchnie – przednią, boczne i tylną. Korony są stosowane w sytuacjach, gdy ząb jest znacznie zniszczony, osłabiony lub wymaga odbudowy. Mogą być niezbędne po leczeniu kanałowym, w przypadku rozległych ubytków próchnicowych, po złamaniach zęba obejmujących znaczną część jego korony, lub w celu stabilizacji zębów w przypadku problemów z ich ruchomością. Preparacja zęba pod koronę jest zazwyczaj znacznie bardziej rozległa niż pod licówkę, ponieważ wymaga oszlifowania zęba ze wszystkich stron, aby zapewnić miejsce dla grubszego uzupełnienia.

Wybór między licówką a koroną zależy od stanu zdrowia zęba i zakresu problemu. Jeśli problem dotyczy głównie estetyki przedniej powierzchni zęba, a sam ząb jest w dobrym stanie zdrowotnym i strukturalnym, licówka jest często preferowanym rozwiązaniem. Pozwala ona na osiągnięcie doskonałych rezultatów estetycznych przy minimalnej utracie zdrowych tkanek zęba. Natomiast w przypadku zębów mocno zniszczonych, osłabionych lub po leczeniu kanałowym, korona jest konieczna do zapewnienia odpowiedniej wytrzymałości i ochrony zęba.

Warto również zaznaczyć, że choć licówki koncentrują się na estetyce, korony mają za zadanie przede wszystkim przywrócić pełną funkcjonalność i wytrzymałość zęba, jednocześnie poprawiając jego wygląd. Oba rozwiązania wymagają precyzyjnego wykonania i dopasowania przez doświadczonego stomatologa i technika dentystycznego, aby zapewnić długotrwały i satysfakcjonujący efekt.

Jakie są rodzaje licówek i z czego są wykonane

Na rynku dostępne są różne rodzaje licówek, które różnią się materiałem, z którego są wykonane, a także metodą ich produkcji. Najczęściej spotykane i najbardziej cenione ze względu na swoje właściwości estetyczne i trwałość są licówki ceramiczne, zwane również porcelanowymi. Ceramika stomatologiczna, ze względu na swoją półprzezroczystość i zdolność do odbijania światła, doskonale imituje naturalne szkliwo zęba, zapewniając niezwykle realistyczny efekt. Licówki ceramiczne mogą być wykonane w kilku technikach, w tym jako licówki prasowane (np. z materiałów typu IPS e.max) lub jako licówki warstwowe, budowane ręcznie przez technika dentystycznego. Każda z tych technik ma swoje specyficzne zalety i pozwala na osiągnięcie wysokiej jakości efektu estetycznego.

Innym rodzajem licówek, choć obecnie rzadziej stosowanym w celach estetycznych ze względu na ograniczenia, są licówki kompozytowe. Są one wykonane z materiałów kompozytowych, podobnych do tych używanych do wypełnień. Mogą być one wykonane bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta przez stomatologa (licówki bezpośrednie) lub przygotowane w laboratorium protetycznym (licówki pośrednie). Licówki kompozytowe są zazwyczaj tańsze niż ceramiczne i ich wykonanie może być szybsze, jednakże są one mniej odporne na ścieranie i przebarwienia, a ich estetyka może być nieco gorsza w porównaniu do porcelany. Z czasem mogą również ulegać utracie połysku i zmianie koloru.

Warto również wspomnieć o licówkach cyrkonowych, które choć częściej stosowane do produkcji koron, mogą być również wykorzystywane do tworzenia licówek, szczególnie w przypadkach, gdy wymagana jest wyjątkowa wytrzymałość. Cyrkon jest materiałem bardzo twardym i odpornym na uszkodzenia, jednakże jego nieprzezroczystość może stanowić wyzwanie w osiągnięciu naturalnej estetyki, chyba że jest stosowany w połączeniu z ceramiką.

Wybór odpowiedniego materiału na licówki jest kluczowy dla uzyskania pożądanego efektu estetycznego i funkcjonalnego. Licówki ceramiczne są zazwyczaj złotym standardem w stomatologii estetycznej ze względu na ich doskonałe właściwości optyczne, biokompatybilność i trwałość. Dobór materiału powinien być zawsze konsultowany ze stomatologiem, który oceni stan uzębienia pacjenta i pomoże wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do jego indywidualnych potrzeb i oczekiwań.

Jakie są etapy zakładania licówek na zęby

Proces zakładania licówek, choć wymaga precyzji i zaangażowania, jest zazwyczaj podzielony na kilka kluczowych etapów, które zapewniają optymalne dopasowanie i trwałość uzupełnienia. Pierwszym i fundamentalnym krokiem jest szczegółowa konsultacja stomatologiczna. Podczas tej wizyty lekarz dokładnie ocenia stan uzębienia pacjenta, analizuje jego zgryz, stan dziąseł oraz ogólną kondycję jamy ustnej. Jest to również czas na rozmowę o oczekiwaniach pacjenta, jego wizji idealnego uśmiechu oraz omówienie dostępnych opcji leczenia. Stomatolog może wykonać zdjęcia rentgenowskie, modele diagnostyczne i zdjęcia fotograficzne, aby lepiej zaplanować proces leczenia.

Kolejnym etapem, jeśli pacjent i lekarz zdecydują się na licówki, jest przygotowanie zębów do ich założenia. W większości przypadków wymaga to delikatnego oszlifowania przedniej powierzchni szkliwa. Stopień tej preparacji zależy od rodzaju licówki, jej grubości oraz pierwotnego stanu zęba. Celem jest stworzenie odpowiedniej przestrzeni dla licówki, zapewnienie jej stabilnego przylegania i uniknięcie nadmiernego pogrubienia zęba. W niektórych sytuacjach, gdy zęby są np. nadmiernie pochylone lub mają nieestetyczne wypełnienia, preparacja może być nieco szersza. Po oszlifowaniu zęby są zazwyczaj tymczasowo zabezpieczane, aby chronić je przed nadwrażliwością i zapewnić komfort pacjentowi.

Następnie pobierane są precyzyjne wyciski protetyczne zębów, które zostaną pokryte licówkami, a także zębów sąsiednich i przeciwstawnych, aby zapewnić idealne dopasowanie licówek do całego zgryzu. Te wyciski, wraz z informacjami o kolorze i kształcie, są przekazywane do laboratorium protetycznego. Tam doświadczony technik dentystyczny, na podstawie wytycznych lekarza i indywidualnych cech pacjenta, wykonuje licówki, dbając o każdy szczegół estetyczny i funkcjonalny. Proces ten może trwać od kilku dni do nawet dwóch tygodni, w zależności od skomplikowania pracy i obciążenia laboratorium.

Ostatnim etapem jest przymierzenie i cementowanie licówek. Podczas tej wizyty lekarz sprawdza dopasowanie licówek pod względem koloru, kształtu, wielkości i przylegania do zębów. Po zaakceptowaniu przez pacjenta ostatecznego wyglądu, licówki są trwale przyklejane do zębów za pomocą specjalistycznego cementu stomatologicznego. Procedura cementowania wymaga precyzji i odpowiedniego przygotowania powierzchni zęba oraz licówki, aby zapewnić maksymalną siłę wiązania i trwałość.

Jak dbać o licówki, aby służyły latami

Aby licówki zachowały swój piękny wygląd i funkcjonalność przez długie lata, niezbędna jest odpowiednia higiena jamy ustnej oraz regularne wizyty kontrolne u stomatologa. Chociaż licówki są wykonane z materiałów bardzo odpornych na przebarwienia i uszkodzenia, nie są one całkowicie niezniszczalne. Dlatego tak ważne jest, aby traktować je z należytą troską, podobnie jak naturalne zęby.

Podstawą pielęgnacji jest codzienne, dokładne szczotkowanie zębów, co najmniej dwa razy dziennie, przy użyciu miękkiej szczoteczki i pasty do zębów o niskim współczynniku ścieralności. Należy unikać past wybielających lub zawierających drobinki ścierne, które mogą z czasem zmatowić powierzchnię licówki. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice przydziąbne, czyli miejsca, gdzie licówka styka się z dziąsłem, aby zapobiec stanom zapalnym i gromadzeniu się płytki bakteryjnej. Po każdym posiłku zaleca się płukanie jamy ustnej lub używanie nici dentystycznej, aby usunąć resztki pokarmowe i bakterie.

Nici dentystyczne są niezwykle ważnym elementem higieny, ponieważ pozwalają na dotarcie do przestrzeni międzyzębowych, które są trudnodostępne dla szczoteczki. Stosowanie nici dentystycznej lub irygatora wodnego dwa razy dziennie pomaga w utrzymaniu zdrowia dziąseł i zapobiega powstawaniu próchnicy na odsłoniętych częściach zęba, jeśli takie istnieją. Warto również rozważyć stosowanie płynów do płukania jamy ustnej, najlepiej bezalkoholowych i nie zawierających substancji mogących wpływać na kolor licówek.

Kolejnym istotnym aspektem jest unikanie nawyków, które mogą prowadzić do uszkodzenia licówek. Należy powstrzymać się od gryzienia twardych przedmiotów, takich jak długopisy, paznokcie, czy lód. Zaleca się również unikanie produktów, które mogą trwale zabarwić licówki, takich jak mocna kawa, czerwone wino, czy sos sojowy, a przynajmniej ograniczyć ich spożycie i dbać o higienę po ich spożyciu. W przypadku osób z tendencją do zgrzytania zębami (bruksizm), stomatolog może zalecić noszenie specjalnej nakładki na noc, która ochroni licówki przed nadmiernym ścieraniem.

Regularne wizyty kontrolne u stomatologa, zazwyczaj co sześć miesięcy, są kluczowe dla utrzymania licówek w doskonałym stanie. Podczas tych wizyt lekarz ocenia stan licówek, sprawdza ich przyleganie, ocenia stan higieny jamy ustnej pacjenta i może przeprowadzić profesjonalne czyszczenie. Wczesne wykrycie ewentualnych problemów pozwala na szybką interwencję i zapobiega poważniejszym komplikacjom, zapewniając długowieczność uzupełnień.

Kiedy warto rozważyć zastosowanie licówek

Decyzja o zastosowaniu licówek jest zazwyczaj podejmowana, gdy pacjent pragnie znacząco poprawić estetykę swojego uśmiechu i zmagania się z pewnymi niedoskonałościami zębów, które nie mogą być skutecznie skorygowane innymi metodami. Jednym z najczęstszych wskazań do zastosowania licówek są trwałe przebarwienia. Mogą one wynikać z czynników zewnętrznych, takich jak spożywanie kawy, herbaty, czerwonego wina, palenie papierosów, czy też z czynników wewnętrznych, na przykład przebarwień po antybiotykach z grupy tetracyklin, czy też przebarwień związanych z wiekiem. Jeśli wybielanie zębów nie przynosi oczekiwanych rezultatów lub przebarwienia są zbyt głębokie, licówki stanowią doskonałe rozwiązanie maskujące.

Kolejnym powszechnym wskazaniem są niewielkie ukruszenia, pęknięcia lub nierówności na powierzchni szkliwa. Drobne urazy mechaniczne mogą prowadzić do utraty fragmentów zęba, co nie tylko wpływa negatywnie na jego wygląd, ale może również powodować dyskomfort. Licówki pozwalają na odbudowę utraconej części zęba, przywracając mu naturalny kształt i gładkość, jednocześnie chroniąc pozostałe tkanki przed dalszym uszkodzeniem.

Licówki są również bardzo skuteczne w korekcji kształtu i wielkości zębów. W przypadku zębów, które są zbyt krótkie, wąskie, zaokrąglone lub posiadają nieestetyczne proporcje, licówki pozwalają na stworzenie harmonijnej i estetycznej linii uśmiechu. Mogą być one stosowane do wydłużenia zębów, poszerzenia ich, a także do nadania im bardziej regularnego i symetrycznego kształtu. Jest to szczególnie ważne w przypadku zębów przednich, które są najbardziej widoczne podczas mówienia i uśmiechania się.

Co więcej, licówki są często wybierane do zamykania diastem, czyli nieestetycznych przerw między zębami, zwłaszcza między górnymi jedynkami. Chociaż w niektórych przypadkach można rozważyć leczenie ortodontyczne, licówki stanowią szybką i skuteczną alternatywę, pozwalając na uzyskanie natychmiastowego efektu estetycznego bez konieczności noszenia aparatu.

Warto również rozważyć zastosowanie licówek w przypadku niewielkich wad zgryzu, które wpływają na estetykę uśmiechu, ale nie wymagają leczenia ortodontycznego. Poprzez odpowiednie ukształtowanie licówek, można skorygować nieznaczne nierówności w ustawieniu zębów, nadając im prosty i harmonijny wygląd. Jest to rozwiązanie dla osób, które pragną szybkiej poprawy wyglądu swojego uśmiechu bez długotrwałego leczenia.

Czy zakładanie licówek jest bolesne i jak długo trwa

Pytanie o ból i czas trwania zabiegu jest jednym z najczęściej zadawanych przez pacjentów rozważających zastosowanie licówek. Odpowiedź na nie jest zazwyczaj uspokajająca i zależy od kilku czynników. Przede wszystkim, sam proces zakładania licówek jest zazwyczaj przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym, co sprawia, że jest on praktycznie bezbolesny. Nawet jeśli preparacja zęba, czyli oszlifowanie szkliwa, jest konieczna, znieczulenie gwarantuje komfort pacjenta podczas całego zabiegu. W przypadku licówek, które nie wymagają szlifowania zęba (tzw. licówki typu no-prep), zabieg jest jeszcze mniej inwazyjny i zazwyczaj nie wymaga znieczulenia.

Czas trwania zabiegu może się różnić w zależności od indywidualnego przypadku i liczby zębów, które mają być pokryte licówkami. Zazwyczaj cały proces, obejmujący konsultację, przygotowanie zębów, pobranie wycisków, wykonanie licówek w laboratorium i ich ostateczne cementowanie, rozłożony jest na dwie lub trzy wizyty w gabinecie stomatologicznym. Pierwsza wizyta, poświęcona konsultacji i przygotowaniu zębów, może trwać od godziny do dwóch godzin. Kolejne wizyty, związane z przymierzaniem i cementowaniem gotowych licówek, są zazwyczaj krótsze i mogą trwać od godziny do półtorej godziny na jedną wizytę, w zależności od liczby przygotowywanych uzupełnień.

Warto podkreślić, że czas potrzebny na wykonanie samych licówek w laboratorium protetycznym, który zazwyczaj trwa od kilku dni do dwóch tygodni, nie jest wliczany do czasu spędzonego przez pacjenta w fotelu dentystycznym. Po zakończeniu wszystkich etapów zabiegu, pacjent wychodzi z gabinetu z nowym, pięknym uśmiechem. Okres rekonwalescencji po założeniu licówek jest zazwyczaj bardzo krótki. Pacjenci mogą odczuwać niewielką nadwrażliwość zębów przez kilka dni po zabiegu, która zazwyczaj ustępuje samoistnie. Powrót do normalnej diety jest możliwy niemal natychmiast, choć zaleca się unikanie bardzo twardych pokarmów przez pierwsze dni.

Podsumowując, zakładanie licówek jest procedurą bezpieczną, praktycznie bezbolesną i stosunkowo szybką, jeśli weźmiemy pod uwagę spektakularne efekty estetyczne, jakie można dzięki niej osiągnąć. Kluczem do sukcesu jest wybór doświadczonego stomatologa i ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących higieny po zabiegu.

Jakie są przeciwwskazania do założenia licówek

Chociaż licówki są niezwykle skutecznym i popularnym rozwiązaniem w stomatologii estetycznej, istnieją pewne sytuacje, w których ich założenie nie jest zalecane lub wymaga szczególnej ostrożności. Jednym z podstawowych przeciwwskazań jest obecność aktywnego stanu zapalnego w obrębie jamy ustnej, takiego jak zapalenie dziąseł czy przyzębia. Przed przystąpieniem do zabiegu założenia licówek, konieczne jest wyleczenie wszelkich infekcji i stanów zapalnych, ponieważ mogą one negatywnie wpłynąć na trwałość uzupełnień oraz zdrowie dziąseł. Zawsze należy zadbać o odpowiednią higienę jamy ustnej przed podjęciem decyzji o leczeniu estetycznym.

Kolejnym ważnym przeciwwskazaniem jest nieprawidłowa higiena jamy ustnej, która prowadzi do rozległych ubytków próchnicowych lub chorób przyzębia. Licówki nie są rozwiązaniem dla osób, które nie dbają o swoje zęby. W takich przypadkach, przed założeniem licówek, konieczne jest przeprowadzenie kompleksowego leczenia stomatologicznego, które obejmuje leczenie próchnicy, profesjonalne czyszczenie zębów i instruktaż higieny. W przeciwnym razie, próchnica może rozwijać się pod licówką, prowadząc do jej uszkodzenia i utraty zęba.

Niektóre wady zgryzu, zwłaszcza te wymagające długotrwałego leczenia ortodontycznego, mogą stanowić przeciwwskazanie do założenia licówek lub wymagać wcześniejszego skorygowania zgryzu. Jeśli zęby są mocno wychylone lub stłoczone, licówki mogą nie zapewnić optymalnego efektu estetycznego i funkcjonalnego. W takich przypadkach, leczenie ortodontyczne zazwyczaj jest priorytetem przed estetyczną odbudową uzębienia.

Istotnym czynnikiem jest również stan szkliwa. Jeśli szkliwo jest bardzo cienkie lub uszkodzone w znacznym stopniu, może nie stanowić wystarczająco stabilnego podparcia dla licówki. W takich sytuacjach stomatolog może zalecić inne metody odbudowy, na przykład korony protetyczne. Podobnie, w przypadku zębów leczonych kanałowo, które mogą być bardziej kruche, konieczna jest dokładna ocena ich stanu przed zastosowaniem licówek.

Zgrzytanie zębami, czyli bruksizm, stanowi kolejne potencjalne przeciwwskazanie. Silne siły żucia generowane podczas zgrzytania mogą prowadzić do uszkodzenia lub odklejenia licówek. W przypadku bruksizmu, pacjent musi stosować specjalną nakładkę ochronną na noc, która zabezpieczy licówki. Jednakże, w skrajnych przypadkach bruksizmu, lekarz może odradzić stosowanie licówek na rzecz bardziej wytrzymałych rozwiązań, takich jak korony.

Wreszcie, wiek pacjenta może mieć znaczenie. Chociaż nie ma ścisłego wieku minimalnego, zaleca się, aby pacjenci byli w stanie w pełni zrozumieć zalecenia dotyczące higieny i dbać o swoje zęby. W przypadku dzieci i młodzieży, decyzja o założeniu licówek powinna być podejmowana z dużą ostrożnością i po dokładnej analizie wszystkich czynników.